Sweder van Wijnbergen: als je de verkeerde afslag neemt kom je er nooit.

Sweder van Wijnbergen: als je de verkeerde afslag neemt kom je er nooit.

Prof. Sweder van Wijnbergen schrijft in een artikel in het Financieele Dagblad onder de titel “Verhoging rekenrente legt tijdbom onder pensioensysteem en benadeelt onze jongeren”. Zijn redenering komt erop neer dat het gebruik van een andere rente dan de huidige risicovrije rente gebaseerd op de swapcurve, leidt tot het uitdelen van geld dat er niet is ten koste van geld dat in de toekomst nodig is voor de pensioenen van jongeren. Het gaat volgens hem om de waardering van toekomstige verplichtingen in de berekening van de dekkingsgraad. Ik neem een stukje van zijn artikel over:

“Die toekomstige verplichtingen moeten omgezet worden in equivalente verplichtingen vandaag, om vergeleken te kunnen worden met de dagwaarde van de activa. En dat gebeurt door te kijken naar de marktprijs vandaag van een nominaal bedrag in die verre toekomst; dat, en alleen dat, is waar die swapcurve voor gebruikt wordt. En dan wil je ook de marktprijs van een veilige toekomstige belofte, juist omdat die dekkingsgraad gebruikt wordt om solvabiliteit te beoordelen. Dat kan alleen door aan te nemen dat er met zekerheid uitbetaald gaat worden (vandaar de basis in de Nederlandse staatsrente) en het resulterende bedrag te vergelijken met de waarde van de activa.”

Wat Sweder van Wijnbergen niet vermeldt is dat zijn uitgangspunt is, dat je het pensioen kunt beschouwen als een putoptie. De werknemer betaalt maandelijks voor een toekomstige uitkering en dat feit heeft volgens hem het karakter van een putoptie. Vervolgens gebruikt Sweder van Wijnbergen de theorie ontwikkeld door Merton, Black en Scholes. Zij hebben een model ontwikkeld waarmee de prijs van een Europese optie kan worden bepaald. Even afgezien van het feit dat in het model nogal wat voorwaarden worden gesteld waaraan niet wordt voldaan, de belangrijkste reactie op de redenering van Sweder van Wijnbergen moet zijn dat het pensioen helemaal geen putoptie is, verre van dat. Er is geen sprake van een onderliggende waarde, het is niet verhandelbaar en het pensioen heeft dus ook geen prijs. En het gaat ook niet om het berekenen van de dekkingsgraad. Het gaat hier om een balanswaardering van een collectief spaarfonds en dat is heel wat anders dan een putoptie.

Sweder van Wijnbergen predikt doem en verderfenis over eenieder die twijfelt aan de toepassing van de swapcurve bij deze balanswaardering. Impliciet veroordeelt hij de hele wereld, want nergens wordt deze swapcurve toegepast bij de balanswaardering van pensioenfondsen. De premies van pensioenfondsen worden berekend aan de hand van verwachte rendementen, die voor vijf jaar worden vastgesteld door een onafhankelijke Commissie Parameters. Dit verwacht rendement toepassen bij de balanswaardering gaat alleen maar ten koste van jongeren als de verwachte rendementen niet worden gehaald. En dan zorgt het activadeel van de balans ervoor dat een negatief vermogen het signaal wordt om pensioenen te gaan korten.

De huidige praktijk vernietigt ons pensioenstelsel. Er zijn twee redenen waarom sommige pensioenfondsen in de huidige praktijk toch nog voldoende dekkingsgraad hebben om te indexeren: er wordt een hoge premie betaald en/of het betreffende fonds heeft de renterisico’s grotendeels afgedekt. Verhoging van de premie is onhaalbaar voor het merendeel van de werkgevers, inclusief de overheid als werkgever en indekken van renterisico’s is niet meer of minder dan speculeren op een rentedaling. Dat kost niet alleen geld maar het leidt bovendien tot een uitsluitend cosmetische verbetering van de dekkingsgraad. Indekking van het renterisico schept geen enkele waarde voor de deelnemers en pensioengerechtigden.

Sweder van Wijnbergen zegt in zijn artikel eigenlijk niet meer dan dat we hem moeten volgen in zijn theorie. Maar zijn uitgangspunt is de verkeerde afslag. Hij zal blijven dwalen maar komt nooit thuis.

 

Rob de Brouwer

11 oktober 2019

4 Reactie's
  • Bernard Berendsen
    Geplaatst op 10:20h, 13 oktober Beantwoorden

    Bedankt weer voor deze info.

  • Hans Voorhorst
    Geplaatst op 10:39h, 13 oktober Beantwoorden

    Knappe koppen kunnen er ook heel goed naast zitten zo blijkt, ik vraag me af, waarom ze niet open staan voor een andere benadering. Tunnel visie misschien? Bedankt voor de info.

  • Peter Rotgans
    Geplaatst op 11:07h, 13 oktober Beantwoorden

    Herken propaganda: Net als toen bij het roken iedere medisch onderlegede dwaas. die zei dat het niet kankerverwekkend was, in het nieuws kwam. Zo ook bij de pensioenen. De regering heeft een slim plan om de staatsleningen te laten financieren door de pensioenfondsen. Het venijn zit hem in het risico arme deel, waar het grootste deel van het geld in zit, dat zal meer afgedekt moeten worden met vastrentende waarden en de DNB mag bepalen wat dat zijn.

  • A. de Gruijter
    Geplaatst op 12:27h, 13 oktober Beantwoorden

    Wederom een duidelijk betoog waarmee weer een onheilsprofeet op zijn dwalingen wordt gewezen.
    Helaas zijn er nog velen die met hem “van het padje” gaan!!
    Op 1 november kunnen wij gepensioneerden uiting geven aan onze onvrede op het Malieveld in den Haag.
    Zie berichtgeving hier over op facebook: Breed protest tegen de pensioenroof!

Geef een reactie